Müzik ve Ruhun Birleştiği Yer; Orkestra

Ruhun gıdası müziğin tüm unsurları ile ruhumuzla bir bütün olmasını sağlayan topluluklara orkestra denir. Bizim tanımımız bu şekilde ama genel anlamda bir müzik eserini seslendirmek amaçlı bir araya gelmiş müzisyenlerin oluşturduğu topluluk diyebiliriz.


Orkestralar muazzam sanat eserleri. Evet onlar da birer sanat eseridir ve gelin bu sanat eserlerini biraz açalım ve didikleyelim. Orkestra ismi Antik Yunanca'dan gelir ve korolara ayrılan yer anlamına gelir. Kelime olarak İtalyanca'da ‘orches­tra’ sözcüğünden gelmiştir ve bu sözcükte İtalyanca'ya Eski Yunanca'daki dans etmek anlamına gelen ‘orkhesthai’ sözcüğünden türetilmiştir. Kelimenin nasıl ve nereden geldiğine biraz değinmiş olduk, şimdi gelin orkestranın unsurlarına bakalım.



Orkestra içerisinde bulunan enstrümanlar özellikle Avrupa'da 17, 18 ve 19. yüzyıllarda hızlı bir gelişim göstermiş ve orkestradaki enstrüman sayısı da artmıştır.


Orkestradaki çalgılar;


1) Tahta üflemeli çalgılar ;

-Flüt (Flauto / Flöte / Flute)

-Obua (Oboe / Hautbois / Oboe)

-Klarnet (Clarinetto / Klarinette / Clarinet)

-Fagot (Fagotto / Fagotte / Bassoon)


2) Bakır üflemeli çalgılar :

-Komo (Corno / Hörn / Horn)

-Trombet (Tromba / Trumpette / Trumpet)

-Trombon (Trombone / Posaune / Trombone)

-Tuba (Tuba / Tuba / Tuba)


3) Vurmalı çalgılar :

-Timpani

-Zil (Piatti)

-Davul (Grand cassa)

-Çan (Campana)


4) Telli / Yaylı çalgılar :

-Keman (Violino / Violine / Violin)

-Viyola (Viola / Bratsche / Viola)

-Viyolonsel (Violoncello / Violoncelle / Cello)

-Kontrbas (Contrabasso / Kontrabaß / Contrabass)

-Arp (Arpa / Harfe / Harp)


5) Piyano (Piano e forte / Klavier / Piano) : Piyano vurmalı ya da telli olarak da sınıflandırılabilir.


Genel anlamda bir orkestrada bulunan enstrümanlar bu şekilde olup enstrüman çeşidi ve sayısı seslendirilecek esere ya da orkestra şefinin planlamasına göre değişebilir. Evet orkestraların bir şefi bulunur ve kendisine kondüktör denir. Orkestra şefi genel anlamda seslendirilen müziğe hayat verilmesi için bir bütün olarak hareket etmesi gereken orkestranın beynidir, yöneticisidir. Günümüzde bazı orkestralar şefsiz olup yine de müziğe hayat vermektedirler.


Oda orkestrası ve senfoni orkestrası olarak 2 çeşit orkestra vardır. Oda orkestrası 50 ya da daha az müzisyenin içerisinde bulunduğu küçük grupların oluşturduğu orkestralardır. Müziğin, tarihin her döneminde ne kadar önemli olduğunu biliyoruz. Oda orkestraları da özellikle burjuva sınıfının toplantılarında, "saray" sohbetlerinde ya da halk arasındaki küçük eğlencelerde çeşitli sanatçıların eserlerini seslendirmek ve ortamı neşelendirmek için, kutlamalar yapılması adına kurulmuştur. Soyluların toplantılarına eşlik etmesi amacıyla da özellikle 17 ve 18. yüzyıllarda Joseph Haydn ve Mozart gibi sanatçıların üzerine düştüğü bir yapı olmuştur.



Gelelim senfoni orkestrasına; Senfoni orkestraları hem müzisyen sayısı hem de enstrüman çeşidi bakımından oda orkestralarının oldukça üzerinde yer alır ve ortalama 100 ve üzerinde sanatçı senfoni orkestrasında bulunur. Özellikle 19. yüzyıldan sonra Beethoven, Brahms ve Wagner gibi sanatçıların bestelediği eserlerin seslendirilmesi için yeterli sayıda müzisyen ve enstrüman ile gelişmeye başlamıştır. Kısaca bir orkestra bir senfoniyi hatasız ve eksiksiz seslendirebilecek kapasiteye sahipse o orkestra senfoni orkestrasıdır.


Peki adını çokça duyduğumuz filarmoni orkestrası nedir? Teknik olarak senfoni orkestrasından hiçbir farkı yoktur. Sadece orkestra eğer bir kurum, kuruluş, vakıf vs. tarafından finanse ediliyorsa bu filarmoni orkestrası olarak adlandırılır.


Orkestranın ne olduğuna biraz göz atmış olduk. Bu muazzam eserlerin seslendirilip ruhumuzla buluşmasını sağlayan tüm sanatçıları gönül dolu kucaklıyoruz. Müziksiz kalmayın.

  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram

Online Kültürel Dergi formu ile hayatın içindeki O ŞEY!