Baharın Mutlu Habercisi; Hıdırellez

Baharın gelişini çeşitli etkinliklerle kutlar, bu kutlamaların topluma iyi geldiğine inanılır. Çünkü bahar; yenilenme, uyanış ve yeni bir süreçtir.


Mayısın 5 ile 6 arasındaki gece Hıdırellezdir. Türk toplumlarının kutladığı, baharın gelişini sembolize ettiğine inanılan Hıdırellez, Ruz-ı Hızır yani Hızır Günü olarak da bilinir.


Hıdırellez, bolluk ve bereket getirdiğine inanılan Hızır ile denizlerin hakimi olduğuna inanılan İlyas'ın denizin üzerinde buluşması ile insanlığa baharın, güzelliklerin habericisi olduğu düşünülür, inanılır.

Hıdırellez'in tarihi kökeni, Mezopotamya, Orta Asya, Ortadoğu bölgesine dayanır. Hızır, yaşam suyunu yani ab-ı hayatı içerek ölümsüzlüğe ulaştığı; özellikle de baharda insanlar arasında dolanarak, bolluk ve sağlık dağıtan, darda kalıp başı sıkışanlara yardım eden bir ulu veya nebî olduğuna inanılır. Tam olarak gerçekliği bilinmese de İslam Mitolojisi'nde Hızır Geleneği olarak bilinir. Bir rivayete göre de İlyas ile Hızır'ın aynı kişi olduğuna ve Hıdırellez günü yani 5 Mayıs gecesi gökyüzünde gezdiğine, insanlığa bereket ve sağlık dağıttığına inanılır.


"Hızır Hakkı" için kuzu kesmek, Hızır geleneğinin yayıldığı her yerde ve baharın ilk kuzusunu kesmek genel bir adettir. Diyarbakır'da Ciğaret adıyla ayrı bir tören yapılır. Baharın bu taze kuzusunu yemekle bedenlerin sağlık ve canlılık kazanacağı inanışı yaygındır.

Aynı zamanda Hızır'ın eli değen şeylerin dolup taştığı rivayeti sebebiyle Hızır günü arifesinde yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağzı açık bırakılır. Ev, bağ, bahçe isteyenler herhangi bir yere istediklerinin küçük bir modelini yapar, altın ve benzeri ziynet eşyası isteyenler ağaç yapraklarını kollarına veya boyunlarına takarak isteklerine kavuşacaklarına inanır. Gül ağacının yapraklarına dilekler yazılarak kırmızı bir kurdele ile bağlanır.


Bazı bölgelerde de bu günler de mayasız olarak yoğurt mayalanır ve bu yoğurt maya olarak bir sonraki Hıdırellez dönemine kadar kullanılır.


Geçmişten günümüze uzanan eski bir gelenek olan Hıdırellez; bolluk, bereket ve sağlık getirsin insanlığa..



  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram

Online Kültürel Dergi formu ile hayatın içindeki O ŞEY!